Navigasyon kelimesi Türkiye’de kullanılmıyordu

Uzman çözümler

Navigasyon kelimesi Türkiye’de kullanılmıyordu

2025 Makale 0

Navigasyon

Geçmişten…

Günümüzde, bir aracın nerede olduğunu öğrenmek için sadece birkaç tıklama yeterli. Navigasyon uygulamaları, saniyeler içinde aracın konumunu ve tahmini varış süresini bize sunuyor. Ancak bundan 30 yıl önce işler bu kadar kolay değildi. Gelin, 1992 yılında, navigasyonun olmadığı bir dönemde yaşadığım bir deneyimi sizinle paylaşayım.

Sevkiyatların Takibi: İlk Görevlerimden Biri

1992 yılında çalıştığım kurumda, ürün sevkiyatları kurumun kendi tırlarıyla yapılıyordu. Ancak o yıl, özel sektörle anlaşma yapılarak sevkiyatların bir kısmı özel firmalara devredildi. Bu sevkiyatların takibi ise benim görevimdi. Sistem oldukça manuel bir şekilde işliyordu:

  1. Ürün, üretim işyerinde tıra yükleniyor.
  2. Yükleme bilgileri (ürün adı, miktarı, sevk edilen işyeri, çıkış tarihi ve saati) faksla Genel Müdürlüğe gönderiliyor.
  3. Amirlerim, her gün özel firmanın tırlarının nerede olduğunu öğrenmemi istiyordu.

O dönemde cep telefonları yoktu. Firmayı arayıp bilgi almak gerekiyordu. Firma yetkilisi, şoförü arıyor, şoför bulunduğu yerin bilgisini veriyordu. Bu bilgi, tekrar bana iletiliyor ve ben de amirlerime aktarıyordum. Gün içinde bu döngü defalarca tekrarlanıyordu.

Teknolojinin Yetersizliği: Zorunlulukları Yaratıcılıkla Aşmak

O yıllarda, şoförlerin araç konumunu bildirmek için kullandığı en yaygın yöntem, yol üzerindeki belirli noktalardan (örneğin, Aksaray’daki bir tesisten) telefon açmaktı. Örneğin:

  • Şoför, 12:30’da Aksaray’da olduğunu bildirdi.
  • Öğle molasından sonra 13:30’da yola çıktı.
  • Saat 15:00’te aracın nerede olduğu sorulduğunda, firma yetkilisi bir tahmin yaparak aracın Ankara sınırlarında olduğunu söylüyordu.

Bu süreç hem zaman alıcıydı hem de doğruluk oranı düşüktü. Ancak o dönemdeki teknolojik imkanlarla daha iyisini yapmak mümkün görünmüyordu.

Çözüm Arayışı: Multiplan ile Küçük Bir Navigasyon Sistemi

Memuriyetimin ilk yıllarındaki idealizmle, bu soruna bir çözüm bulmaya karar verdim. Öncelikle, doğudan batıya doğru uzanan güzergahları ve bu güzergahlar üzerindeki şehirlerin giriş-çıkış mesafelerini belirledim. Daha sonra, bu bilgileri bir MS Multiplan dosyasına işledim. MS Multiplan, o dönemin popüler bir elektronik tablo programıydı.

Sistemi şu şekilde kurdum:

  • Yükleme işyerinden çıkış saati girildiğinde, araçların hangi gün ve saatte hangi il sınırlarında olacağını hesaplayan bir formül geliştirdim.
  • Şoförlerin günde ortalama 9 saat araç kullandığını ve saatte yaklaşık 60 km hızla ilerlediğini varsaydım. Bu, günde 540 km yol alınabileceği anlamına geliyordu.
  • Program, aracın tahmini varış saatini ve güzergah üzerindeki konumunu %100’e yakın bir doğrulukla belirliyordu.

Sonuç: Basit Ama Etkili Bir Çözüm

Firma yetkilileri, haftalık ziyaretlerinden birinde geliştirdiğim bu sistemi gördüler ve hayran kaldılar. Bir süre sonra, “Cemil Bey, siz bizden daha iyi biliyorsunuz aracın nerede olduğunu. Artık bizi aramanıza gerek yok!” diyerek bana güvenlerini ifade ettiler.

Bu sistem sayesinde, sevkiyatların takibi hem benim için hem de firma için çok daha kolay hale geldi. Firmanın taahhüt süresi boyunca hiçbir sorun yaşanmadı.

Düşünceler

Bugün, bir uygulama sayesinde birkaç saniyede ulaşabildiğimiz bilgiler, o dönemde büyük bir çaba gerektiriyordu. Ancak bu zorluklar, çözüm üretme becerilerimizi geliştiren en değerli fırsatlardı. Multiplan ile geliştirdiğim bu küçük çaplı navigasyon sistemi, o dönemin şartlarında büyük bir yenilikti.

YANOFİS

MS Multiplan, Microsoft tarafından 1982 yılında piyasaya sürülen bir elektronik tablo programıdır. Günümüzde Excel gibi güçlü araçların atası olarak kabul edilen Multiplan, o dönemde kullanıcıların finansal hesaplamalar, veri analizi ve raporlama gibi işlemleri kolayca yapabilmelerine olanak tanıyordu. Özellikle kişisel bilgisayarların yaygınlaşmaya başladığı bir dönemde, Multiplan işletmeler ve bireysel kullanıcılar için önemli bir yenilik sundu.

Kullanım Alanları ve Özellikleri

Multiplan, temel olarak hücre tabanlı bir yapıya sahipti. Kullanıcılar, hücrelere veri girebiliyor, bu veriler üzerinde matematiksel işlemler yapabiliyor ve sonuçları anında görebiliyordu. Program, özellikle muhasebe, stok takibi, bütçe planlaması ve veri analizi gibi alanlarda büyük kolaylık sağladı. O dönemde IBM PC, Apple II, Commodore 64 ve CP/M gibi farklı platformlarda çalışabilmesi, Multiplan’ı oldukça popüler bir yazılım haline getirdi.

Multiplan’dan Excel’e Geçiş

Multiplan, ilk yıllarında Lotus 1-2-3 gibi rakipleriyle rekabet etti. Ancak, Microsoft’un 1985 yılında Excel’i geliştirmesiyle birlikte Multiplan’ın popülaritesi azalmaya başladı. Excel, grafiksel kullanıcı arayüzü ve gelişmiş özellikleriyle Multiplan’a göre çok daha kullanıcı dostu bir deneyim sundu. Bu nedenle Microsoft, Multiplan’ı zamanla piyasadan çekerek Excel’e odaklandı.

Teknolojinin Temellerini Atan Bir Yazılım